BUĞDAYDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ MANTAR HASTALIKLARI :

Hastalıklar
Buğday Pas Hastalıkları
    Sarı pas Pucinia striiformis West
    Kahverengi pas P. recondita tritici Rob. et Desm.
    Kara pas P. graminis tritici Eriks. et Henn.
Septorya Yaprak Lekesi Septoria tritici Rob. in
Desm. Mycosphaerella grominicola (Fuckel) Sand.
Bugday Sürme Hastalığı Tilletia foetida "Wallr." Liro; Tilletia caries "DC." Tul.
Tahıl Küllemesi Erysiphe graminis "DC." Wint.
   
Zararlılar
Süne Eurygaster spp. Hem.: Scutelleridae
Kımıl Aelia spp., Hem.: Pentatomidae
Ekin Bambul Böceği Anisoplia spp., Col.: Scarabaeidae
Ekin Kambur Böceği Zabrus spp., Col.: Carabidae
Hububat Hortumlu Böceği Pachytychius hordei Brulle, Col.: Curculionidae
Toprak Pire Böcekleri Phyllotreta spp., Psylliodes spp., Col.: Chrysomelidae
Ekin Güvesi Syringopais temperatella Led.,
Lep.: Scythridae
Tepegöz Triops concriformis Bosc., Crustacea: Triopsidae

BUĞDAY PAS HASTALIĞI :

Buğdaylarda sarı, kara ve kahverengi pas hastalığı olarak üç çeşit pas görülmektedir. Bölgemizde ise en yaygın olarak görülen pas türü ise kahverengi pastır. Yaprak pası olarak ta bilinmektedir. Pas lekeleri yaprak yüzeyine gelişigüzel dağılmış portakal sarısı veya yanık kahverengi noktacıklar şeklindedir. 

Mücadelesi:

Kültürel Önlemler: Sık ekim yapılmamalıdır. Yabancı ot mücadelesi zamanında yapılmalı, fazla azotlu gübre verilmemeli, dayanıklı çeşitlerin üretimine gidilmelidir.

Kimyasal Mücadele:  Hastalığın hemen her yıl şiddetli olarak görüldüğü yerlerde ve duyarlı buğday çeşitlerinde yeşil aksam ilaçlaması olarak ilk pas lekelerinin görülmeye başlandığında yapılır. 


 

BUĞDAY SÜRME HASTALIĞI:

Buğdayın en önemli başak hastalıklarındandır. Hastalıklı bitkideki başakların renkleri mavimtırak yeşildir ve sağlamlara nazaran hafif olduğu için başaklar dik durur. Hastalıklı buğday taneleri ezildiğinde siyah –kahverengi toz kütlesi çıkar ve balık kokusunu andırır. Harman sırasında hasta daneler ezilerek sağlam danelere de  bulaşır.

Mücadelesi:

Kültürel Önlemler: Kullanılan tohumluğun yabancı maddeler yanında sürmeli başaklardan da temiz olması hastalığı azaltır. Dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir.

Kimyasal Mücadele: En etkin yol tohum ilaçlamasıdır. Tarlada ki hastalık oranı ne olursa olsun ilaçlama gerekir.

  
BUĞDAY RASTIK HASTALIĞI :

Başak hastalıklarındandır. Hastalığa yakalanmış başaklar siyah toz yığını halinde görülür. Başaklarda genel olarak hiç tane teşekkül edemez.

Mücadelesi:

Ekilecek olan tohumların hastalık etmenlerine karşı kimyasal ilaçlarla ilaçlanması gerekir.

Buğdayda kök ve boğaz çürüklüğü :
 
Hastalık etmeni nemli havalarda ve daha çok alkali topraklarda etkendir. Ekilen çeşidin bu hastalığa toleransı çok önemlidir. En belirgin başaklanma dönemindedir. Bitki vaktinden erken sararır ve beyazlaşır. Başak dane tutmaz veya daneler cılız kalır. Bazen başak vermeyebilir. Sap, yaprak ve başakta hızlı bir beyazlaşma görülür.

Mücadelesi:

Kültürel Önlemler: En önemli önlem ekilen çeşidin kök ve kök boğazı çürüklüğüne olan toleransıdır. Yeterli miktarda azotlu gübre atmak gerekir. Fazla verilecek olan azot buğday bitkisinin normalden fazla büyümesine sebep olur ve bitkinin hastalıklara karşı direncini zayıflatır.

Kimyasal Mücadele: Kök ve Kök boğazı çürüklüğüne karşı ruhsatlanmış zirai ilaçlar kullanılmalıdır. Kullanım dönemi olarak bitkilerde hastalık görülmeye başlandığı zamanda uygulama yapılmalıdır.


 

E-Külleme:

Fungus bitki yaprakları üzerinde nokta şeklinde beyaz-gri renkte puslu püstüller halinde görülür. Uygun koşullarda püstüller birleşir, yaprağın tamamını kaplayabilir, hatta sap ve başağa kadar ulaşabilir. Yaprak indeksinin kapanması ile bitkide fotosentez yapma oranı düşer ve verimin düşmesine sebebiyet verir.

Kimyasal Mücadele: Küllemeye karşı ruhsatlanmış zirai ilaçlar kullanılmalıdır. Kullanım dönemi olarak ekonomik olarak kayıp yapacağı dönemden önce ilaçlama yapılmalıdır. Bayrak yaprağına kesinlikle hastalığın bulaşması önlenmelidir.
 

Septorya :

Hastalığın etmenine göre farlılıklar göstermekle birlikte yaprak üzerinde değişik şekillerde lekelerin oluşmasına ve bazen yaprakların ve bitkinin tamamen kurumasına ve tamamen kurumasına neden olurlar.

Kimyasal Mücadele: Septorya hastalığına karşı ruhsatlanmış zirai ilaçlar kullanılmalıdır. Kullanım dönemi olarak hastalığın, ekonomik olarak kayıp yapacağı dönemden önce ilaçlama yapılmalıdır.

 BUĞDAY ZARARLILARI

Süne: Toprak renginde, bazen siyah geniş vücutlu, 11-12 mm uzunlukta 7-8 mm genişlikte emici bir böcektir. Yaprakları ve daneyi emer.

Mücadelesi: Süne mücadelesi prensip itibariyle 1-3 yaşlı genç nimf döneminde ilaçlama suretiyle yapılmalıdır.

  

Kımıl: Süneye benzer, ancak vücudu süneye göre dar ve baş iridir. Vücudun üstü esmer, sarı ve hafif açık beneklerle bezenmiştir. 4 halkalı bir hortumu vardır. Buğdayın yapraklarını ve daneyi emer. 
 
Mücadelesi: Kışlamış erginlerde, nimf ve yeni nesil erginlerde olmak üzere iki dönemde ilaçlama mücadesi yapılmaktadır.


Ekin Kambur Böceği Zabrus: Sonbaharda ekimden sonra zabrus larvaları ortaya çıkar ve önceleri ekilen taneleri yer. Erken ilkbaharda genç bitkilerin yapraklarını toprak altına çekerek yaprağı tamamen yiyerek sadece yaprak damarlarını bırakır. Saç yumağı şeklinde kalan yaprak damarları zabrus zararının en iyi belirtisidir. Erken dönemde başlayan zabrus zararı tarlanın öbek öbek boşalmasına neden olabilir. Nisan sonu, mayıs başlarında larvalardan ergin böcekler meydana gelir ve tahıl sürgünlerini yiyerek zarar verirler.

Mücadelesi: Tarlada zabrus olduğu fark edildiği zamandan itibiren vakit kaybetmeden ilaçlama yapılmalıdır. İlaçlama yapılmaz ise hızla üreyerek tarlada bulunan tüm ekinleri yiyebilirler.